تلاش هر روزه متخصصان سئو و بازاریابی و رقابت کسب‌وکارها برای حضورشان در صفحه اول SERP گوگل است؛ همان صفحه‌ای که وقتی عبارتی را وارد و جستجو می‌کنید، نشان داده می‌شود. حال دقیقا SERP چیست؟
در این مطلب به معرفی و توضیح صفحه سرپ گوگل می‌پردازیم.
SERP مخفف چیست؟
SERP مخفف عبارت Search Engine Results Page است؛ یعنی صفحه نتایج موتور جستجو. وقتی عبارت یا کلمه کلیدی را در نوار جستجو گوگل یا هر موتور جستجو دیگری وارد کنید، صفحه‌ای به شما نمایش داده می‌شود که لینک‌های مرتبط را به ترتیب کیفیت و مرتبط بودن لیست کرده است.
نحوه عملکرد SERP چیست؟
گوگل و همه موتورهای جستجو تلاش می‌کنند تا برای رفع بهتر نیاز کاربران، نتایج با بیشترین کیفیت و مرتبطترین با نیت کاربر را به ترتیب در صفحات نتایج خود نشان دهند. در موتور جستجو گوگل برای این کار تاکنون چندین الگوریتم ساخته شده است؛ به گفته رسمی شرکت گوگل تعداد این الگوریتم‌ها بیش از 200 است.
این الگوریتم‌ها در نهایت وظیفه ارزیابی، تحلیل و رتبه‌بندی میلیاردها صفحه وب را بر عهده دارند تا مشخص کنند کدام صفحه، در چه جایگاهی در نتایج جستجو قرار بگیرد.
البته نکته مهم این است که الگوریتم‌ها به طور مرتب به‌روزرسانی می‌شوند. گوگل با استفاده از فناوری‌های پیشرفته مانند هوش مصنوعی سعی دارد هر روز بهتر از قبل، هدف واقعی کاربر از جستجو را درک کند و مناسب‌ترین نتایج را ارائه دهد.
در این مطلب به دلیل اینکه گوگل بیشتر از سایر موتورهای جستجو استفاده می‌شود، بیشتر به گوگل اشاره خواهیم کرد.
عناصر اصلی در SERP کدام‌اند؟
عناصر SERP یا SERP Features عناصری هستند که در صفحه نتایج جستجو علاوه بر لینک‌های مرسوم ظاهر می‌شوند. این عناصر می‌توانند به کاربر برای دسترسی راحت‌تر به پاسخ و ارائه اطلاعات دقیق‌تر کمک کنند. در ادامه به مهمترین آن‌ها اشاره می‌کنیم.
Featured Snippets یا کادرهای ویژه
این عناصر در واقع کادرهای ویژه‌ای هستند که در بالای لینک‌ها و در ابتدای صفحه سرپ قرار می‌گیرند که معمولا بخشی از محتوای یک صفحه را استخراج کرده و در قالب مورد نظر نمایش می‌دهد. انواع Featured Snippets عبارتند از:
- جعبه تعریف (Definition Box): توضیحی کوتاه و مفید برای پاسخ به کاربر
- جدول: ارائه داده از جدول که از صفحه استخراج شده است.
- لیست‌ها: به صورت مرتب یا بدون ترتیب خاص مثل مراحل، انواع با هدف آموزش و راهنمایی
تبلیغات بالا و پایین صفحه توسط گوگل ادز (نتایج پولی)
نتایج پولی در SERP چیست؟ اگر دقت کنید برخی نتایج در صفحه SERP دارای علامت Ad هستند. این به این معنی است که بابت نمایش آن لینک در جایگاه مورد نظر در صفحه نتایج جستجو پول پرداخت شده است؛ یعنی از طریق فعال کردن کمپین گوگل ادز (Google Ads) صفحه مورد نظر در کلمه کلیدی مربوطه یکی از سه رتبه اول یا رتبه آخر صفحه اول نتایج را به صورت موقت بدست آورده و با تمام شدن کمپین آن صفحه از جایگاه مورد نظر برداشته می‌شود.
کروسل ویدیوها (Video Carousel)
مجموعه‌ای از ویدیوها هستند که از پلتفرم‌های ویدیویی مثل یوتیوب و آپارات استخراج شده و در SERP قرار گرفته‌اند و به لیست آن‌ها صورت چرخشی قابل مشاهده است.
Rich Snippets (باکس‌های غنی)
این عناصر اطلاعات بیشتری در مورد نتایج جستجو ارائه می‌دهند و در شکل‌های مختلف یا در پایین نتیجه و یا در بین نتایج قرار می‌گیرند. از جمله ریچ اسنیپت‌ها یا Rich Snippets موارد زیر هستند:
- نظرات (Reviews)
- اطلاعات مربوط به دستور آشپزی (Recipes)
- اطلاعات مربوط به محصول مانند قیمت، موجودی و نظرات در مورد آن محصول
- سوالات متداول
- کادر Top Stories برای مطالب خبری
لینک‌های داخلی مهم (Site links)
این لینک‌ها زیر نتایج در سرپ ظاهر می‌شوند و امکان دسترسی آسان را به کاربر می‌دهند؛ مانند لینک به صفحات “درباره ما”، “ورود” و “محصولات”.
سوالات مشابه که کاربران دیگر پرسیده‌اند (People Also Ask)
این باکس، سوالات مشابه و مرتبط با جستجو شما را نشان می‌دهد. اگر روی سوالی از این باکس کلیک کنید، باز شده و پاسخ آن سوال نمایش داده شده و سوالات بیشتری به باکس اضافه می‌شود.
بسته محلی (Local Pack)
وقتی عبارت یا کلمه کلیدی که جستجو می‌کنید، ماهیت محلی داشته باشد، مثل “رستوران نزدیک من”، این باکس ظاهر می‌شود و کسب‌وکارهایی را که در Google Map آدرس خود را ثبت کرده‌اند نشان می‌دهد. این اسنیپت برای کسب‌وکارهای محلی کاربردی است.
پنل دانش (Knowledge Panel)
جعبه اطلاعاتی که در سمت راست صفحه در برخی جستجوها ظاهر می‌شود Knowledge Panel گفته می‌شود. اطلاعات این باکس از Google Knowledge Graph (مانند ویکی پدیا) استخراج می‌شود.
بسته تصویری (Image Pack)
برخی از تصاویر مرتبط با عبارت جستجو شده از Google Images استخراج شده و بین نتایج در صفحه SERP نشان داده می‌شود. البته گوگل با سنجش رفتار کاربران به این تصمیم می‌رسد که آیا یک جستجو باید اسنیپت تصویری داشته باشد یا خیر.
کارد پست‌های ایکس یا توییتر (X Cards)
وقتی عبارت جستجو شده مرتبط با شخص، برند یا موضوع خاص یا ترند باشد، گوگل پست‌های اخیر شبکه اجتماعی ایکس را بین لین نتایج اصلی قرار می‌دهد؛ مثل جستجو نام فردی که در شبکه ایکس یا توییتر فعالیت می‌کند.
نمای کلی توسط هوش مصنوعی (AI Overviews)
این بخش از اسنیپت‌ها از سال 2024 در آمریکا معرفی شد. AI Overview خلاصه‌ای از اطلاعات صفحات در فضای وب را توسط هوش مصنوعی استخراج کرده و بالای نتایج جستجو نمایش می‌دهد. توجه به این ابزار در سرپ به متخصصان سئو کمک می‌کند تا با بهینه‌سازی محتوای صفحات، شانس دیده شدن را در آن افزایش دهند.
فرایند نمایش نتایج در SERP چگونه است؟
همانطور که گفتیم گوگل از الگوریتم‌های پیچیده برای ارائه مفیدترین و مرتبطترین نتایج در سرپ استفاده می‌کند. در کل سه مرحله برای پیدا کردن نتایج و نمایش آن‌ها در صفحه نتایج جستجو وجود دارد.
- خزش
- ایندکس کردن
- نمایش نتایج جستجو
در ادامه در مورد این مراحل توضیح می‌دهیم.
خزش یا Crawling
گوگل ابزارهایی به نام کراولر (Crawlers) داشته که وظیفه جستجو و بررسی محتواهای صفحات سایت‌ها را بر عهده دارند. علت این نام‌گذاری روش بررسی این ابزارهاست. کراولرها معمولا بررسی یا در اصطلاح خزش سایت را از یک صفحه آغاز کرده و با توجه به لینک‌ها سایر صفحات سایت را نیز بررسی می‌کنند. به این ابزارها Spider یا عنکبوت نیز می‌گویند.
کراولرها به طور مداوم سعی می‌کنند صفحات جدید در فضای وب را جستجو و پیدا کنند، سپس آن صفحه را خزش کرده و اطلاعات و محتوای آن را بررسی و ذخیره کنند.
ایندکس کردن یا Indexing
اگر صفحه مورد نظر که کراولرها خزش کردند واجد شرایط برای نمایش در SERP باشد، اطلاعات در پایگاه داده بزرگ گوگل ذخیره می‌شود؛ در این صورت صفحه در لیست صفحات شناخته شده قرار گرفته و ایندکس می‌شود تا در صورت جستجو مرتبط در SERP نمایش داده شود.
نمایش نتایج جستجو
وقتی کاربر عبارت یا کلمه کلیدی را جستجو می‌کند، الگوریتم‌های گوگل وارد عمل می‌شوند. گوگل با کمک این الگوریتم‌ها کلمات کلیدی جستجو شده را تحلیل کرده و بر اساس نیت کاربر از بین صفحات ایندکس شده مرتبطترین و بهترین نتایج را به ترتیب در صفحات یکم و دوم و … نمایش می‌دهد.
جایگاه و رتبه صفحات با توجه به الگوریتم‌ها و براساس فاکتورهایی مانند کیفیت و موضوع محتوا، اعتبار صفحه و دامین سایت تعیین می‌شود.
عوامل تاثیرگذار در رتبه SERP چیست؟
تعداد الگوریتم‌های گوگل بیش از 200 است؛ درست؟ اما این الگوریتم‌ها چگونه روی رتبه سایت در SERP تاثیر می‌گذارند؟
در این بخش به مهمترین عواملی که رعایت کردن آن به شما در بهبود رتبه صفحه سایت کمک می‌کنند، می‌پردازیم. این عوامل به طور کلی به دامنه سایت، صفحات، بخش فنی، تجربه کاربر و بک لینک‌ها و … مربوط می‌شود.
کیفیت محتوا
یکی از مهمترین مواردی که در رتبه صفحه شما در SERP موثر است، کیفیت و مفید بودن محتوا است. محتوا در کنار داشتن کیفیت باید پاسخگو نیاز کاربر باشد و به نیت کاربر از جستجو عبارت و کلمه کلیدی توجه شود.
بک لینک‌ها
لینک‌هایی که از سایت‌های دیگر در فضای وب به شما داده می‌شود، در واقع به شما اعتبار داده می‌شد. نه تنها تعداد بک لینک‌ها بلکه اعتبار دامنه‌ای که به شما لینک داده است، مرتبط بودن فعالیت آن سایت با صفحه سایت شما و کیفیت محتوای آن صفحه که به شما لینک داده شده نیز در ارتقا رتبه سایت شما موثر است.
سئو تکنیکال
رعایت عناصر سئو فنی سایت از جمله سرعت سایت، سازگاری با دستگاه‌های مختلف (نسخه دسکتاپ و موبایل)، معماری سایت و امکان خزش توسط ربات‌های کراولر برای کسب رتبه مطلوب در صفحه نتایج جستجو اهمیت فراوان دارد.
بهینه‌سازی کلمه کلیدی
استفاده بهینه از کلمات کلیدی مرتبط با فعالیت سایت در سراسر محتوای سایت به گوگل کمک می‌کند تا فعالیت و ماهیت سایت شما را بهتر درک کند و در نتیجه به ایندکس شدن و رتبه گرفتن کمک کند.
تجربه کاربری
گوگل سایت‌ها و صفحاتی را ترجیح می‌دهد که تجربه کاربری خوبی داشته باشد؛ اینکه کاربر وقتی وارد آن شد، به راحتی پاسخ خود را پیدا کرده و مسیر آسانی را در سایت شما طی کند.
نشانه‌گذاری اسکیما
استفاده از کدهای اسکیما می‌تواند به فهم آسان‌تر کراولرهای گوگل از محتوای شما کمک کرد و در صورت نمایش آن‌ها به صورت
سوشال سیگنال
منظور از سوشال سیگنال یا سیگنال شبکه اجتماعی، لایک‌ها، اشتراک‌گذاری‌ها و تعاملات اجتماعی است که محتوای رسانه شما در شبکه‌های اجتماعی دریافت می‌کند یا کاربران از طریق شبکه اجتماعی وارد لینک صفحه سایت شما می‌شوند.
در نتیجه محتوای شبکه‌های اجتماعی باید طوری باشند که کاربران تمایل بیشتری به اشتراک‌گذاری یا تعامل داشته باشند.
سیگنال‌های برند
برندینگ در فضای آنلاین و غیرآنلاین در جستجوی نام برند شما و در نتیجه ترافیک بیشتر به سایت شما از طریق SERP بسیار موثر است و در نهایت اعتبار سایت شما افزایش می‌یابد.
کدام بهتر است؟ نتایج ارگانیک یا نتایج پولی؟
تفاوت بین استراتژی نتایج ارگانیک و نتایج پولی برای حضور در SERP چیست؟ درک این تفاوت‌ها کمک می‌کند تا کسب‌وکارها متوجه شوند کدام روش با اهداف و بودجه آن‌ها سازگار است.
ممکن است بپرسید کدام روش بهتر است؟ این تصور اشتباه است که یکی از این روش‌ها حتما بهتر از دیگری است. واقعیت این است که هر دو استراتژی مزایا و معایب خود را دارند. در برخی موارد حتی ترکیب این دو روش پیشنهاد می‌شود.
هزینه
اولین موضوع مهم، هزینه هر کدام از روش‌ها است. هزینه دستیابی ارگانیک به رتبه در صفحه اول نتایج جستجو، نیاز به سرمایه‌گذاری در سئو و تولید محتوا دارد. این موضوع یا با استخدام متخصص سئو و یا برون‌سپاری پروژه سئو محقق می‌شود.
اما راه یافتن به صفحه اول SERP از طریق کمپین گوگل ادز نیازمند پرداخت مستقیم پول به گوگل است. یعنی شما روی یک کلمه کلیدی خاص یا گروهی از کلمات کلیدی کمپین گوگل ادز را فعال کرده و به ازای هر کلیک روی لینک صفحه شما از SERP مبلغی از بودجه را پرداخت می‌کنید. در این روش بودجه مشخص بوده و قابل سنجش است.
نتایج بلندمدت و کوتاه‌مدت
رسیدن به نتایج ارگانیک در SERP یک استراتژی بلندمدت و بر پایه ایجاد اعتبار و در نهایت برندینگ بوده و هدف آن در بلندمدت ثبات در حضور و جذب ترافیک متداوم است. نکته مهم اینجا این است که موتورهای جستجو برای اعتماد و معتبر دانستن سایت شما نیاز به زمان برای بررسی و ایندکس کردن محتوا و صفحات دارند تا اعتبار سایت نزد آن افزایش یابد.
در مقابل نتایج پولی (گوگل ادز)، ترافیک مورد نظر را در زمان کوتاه و سریع اما به صورت موقت فراهم می‌کند. شما می‌توانید با گوگل ادز به سرعت عمل کرده و در مدت کوتاهی ترافیک هدفمند جذب کنید. اما بعد از اتمام کمپین صفحه شما از آن جایگاه برداشته خواهد شد و تا زمانی که دوباره کمپین دیگری راه‌اندازی نکنید نمی‌توانید از این طریق ترافیک جذب کنید.
سخن پایانی
درک صحیح از ماهیت و نحوه عملکرد SERP (صفحه نمایش نتایج جستجو) برای هر کسب‌وکاری که به دنبال دیده شدن در فضای وب است، ضروری‌ست. رقابت برای حضور در صفحه اول SERP همواره پویا و نیازمند به‌روزرسانی استراتژی سئو است. در این مطلب به معرفی صفحه نتایج جستجو گوگل پرداختیم و نحوه عملکرد و عناصر آن را توضیح دادیم.
