سئو تکنیکال چیست؟ | ستون اصلی استراتژی سئو

به طور مختصر، سئو تکنیکال شامل اقداماتی برای بهینه‌سازی ساختار فنی سایت از جمله بک اند سایت، معماری و کدنویسی است برای بهبود قابل دسترس بودن، قابلیت کراول و ایندکس شدن و تجربه کاربری. اگر وبسایت شما محتوای سئو شده و مطلوب دارد اما از نظر فنی درگیر مشکلات اساسی و زیادی است، گوگل به آسانی نمی‌تواند صفحات شما را کراول (خزش) و ایندکس کند. بنابراین تلاش شما در جنبه‌های دیگر سئو بی‌ثمر خواهد ماند.

ماهیت سئو تکنیکال چیست؟

هدف از سئو فنی این است که بتوانید با انجام یک‌سری از کارهای فنی در سایت به موتورهای جستجو برای کراول، ایندکس و درک بهتر صفحات وب‌سایت کمک کنید و ساختار سایت مطلوبی داشته باشید؛ در این صورت در کنار سئو داخلی و خارجی صفحات شما به آسانی ایندکس شده و در نتایج جستجو ظاهر می‌شوند.

چرا سئو تکنیکال اهمیت دارد؟

حتی با داشتن محتوای بی‌نظیر و ساخت بک لینک‌های با کیفیت بدون رعایت سئو تکنیکال و زیرساخت فنی درست، گوگل و موتورهای جستجو دیگر نمی‌توانند به راحتی به صفحات شما دسترسی داشته باشند و آن را کراول کنند.

تجربه کاربری و دسترسی آسان به محتوا و صفحات سایت دو عامل تاثیرگذار روی رتبه‌بندی محسوب می‌شوند. رعایت سئو تکنیکال این مزایا را در پی خواهد داشت:

• افزایش قابلیت خزش و ایندکس توسط کراولرهای موتور جستجو
• افزایش سرعت بارگذاری
• تجربه کاربری (UX) بهتر
• کمک به بهبود و اثرگذاری سئو داخلی و سئو خارجی

عناصر کلیدی سئو تکنیکال کدام‌اند؟

به بسیاری از عوامل مهم سئو تکنیکال در زمان راه‌اندازی سایت باید توجه شود و روی جنبه‌های دیگر سئو نیز تاثیر می‌گذارند. در این قسمت به این عناصر می‌پردازیم.

فایل Robots.txt

این فایل اولین چیزی است که ربات‌های موتور جستجو زمانی که یک وبسایت را کروال یا خزش می‌کنند، با آن رو به رو می‌شوند. فایل Robots.txt ربات‌ها را راهنمایی می‌کند که کدام بخش‌های سایت را باید بررسی و ایندکس کنند و کدام بخش‌ها را کروال نکنند.

در کل بات‌ها بودجه محدودی برای خزش دارند و نمی‌توانند بی‌نهایت روی یک وبسایت زمان صرف کنند. بنابراین بهتر است صفحاتی مثل صفحات ورود و سایر صفحاتی را که برای سئو و رتبه گرفتن ارزشی ندارند، حذف کنید. این صفحات در واقع نیازی نیست که در نتایج جستجو ظاهر شوند. این صفحات را می‌توانید در این فایل با دستور disallow مسدود کنید.

نقشه سایت (Sitemaps)

نقشه سایت معمولا شامل لینک تمام صفحات مهم سایت است. هم کاربران و متخصصان سئو به آن احتیاج دارند و هم ربات‌های موتور جستجو. دو نوع نقشه سایت وجود دارد:

• نقشه سایت HTML یا HTML Sitemap: این نقشه برای کاربران نوشته می‌شودو این نوع نقشه کمک می‌کند تا کاربر آسان‌تر محتوای مورد نظر خود را در سایت پیدا کند.
• نقشه سایت XML یا XML Sitemap: این نقشه را برای ربات‌ها می‌نویسیم. در نقشه سایت XML می‌توانید از تگ <priority> برای مشخص کردن اهمیت صفحات یا  از <changefreq> برای تعیین زمان به‌روزرسانی محتوا اضافه کنید تا موتور جستجو بداند چه زمانی دوباره باید آن صفحه را بخزد.

بهتر است لینک نقشه سایت XML را در فایل robots.txt قرار داده و آن را در گوگل سرچ کنسول نیز ثبت کنید تا فرایند کراول و ایندکس بهتر انجام شود.

معماری سایت (Website Architecture)

منظور از معماری سایت، ساختار و سازمان‌دهی صفحات سایت است؛ مثل یک سلسه مراتبی که صفحه اصلی در بالاترین سطح قرار دارد و زیر مجموعه آن صفحات خدمات، محصولات، بلاگ، درباره ما، تماس با ما و … هستند.

یک نمونه: صفحه اصلی سایت نیمکت > بلاگ > سئو تکنیکال چیست؟

معماری سایت بهتر است تقریبا تخت (Flat) باشد، یعنی حداکثر با 4 کلیک از صفحه اصلی به صفحه محتوا برسیم. این موضوع تجربه کاربری را بهبود داده و دسترسی صفحات را برای موتورهای جستجو آسان‌تر می‌کند.

یکی از امکانات مهم در معماری سایت، راهنما خرده نان یا بردکرامب (Breadcrumb Navigation) است. این راهنما به کاربران امکان بازگشت آسان به صفحات قبل را داده و UX را ارتقا می‌دهد.

لینک‌سازی داخلی (Internal Linking)

لینک‌های داخلی با توجه به معماری سایت انجام می‌شود. معمولا صفحات اصلی که در راس ساختار است، بیشترین لینک داخلی را دریافت می‌کند طبیعتا صفحه اصلی بیشترین اهمیت را دارد و موتورهای جستجو باید متوجه آن شوند.

از طرف دیگر در لینک‌سازی داخلی به صفحات مختلف باید دقت کنیم تا هیچ صفحه یتیمی (Orphan Page) وجود نداشته باشد.

رعایت قوانین کنونیکال (Canonicalisation)

وقتی دو صفحه با محتوای یکسان (نه مشابه، بلکه یکسان) داشته باشیم، نباید هر دو با هم ایندکس و در نتایج جستجو ظاهر شوند؛ چون با یکدیگر رقابت می‌کنند و معمولا توانایی شما در رقابت با سایر نتایج جستجو کاهش می‌یابد.

به طور کلی هر صفحه باید تگ کنونیکال داشته باشد؛ یا به خود یا به صفحه اصلی. اگر این تگ وجود نداشته باشد، موتور جستجو خودش تصمیم می‌گیرد که کدام نسخه را ایندکس کند. یا حتی ممکن است دو محتوا یکسان را رتبه‌بندی کند و از کنترل شما خارج می‌شود. به مثال زیر توجه کنید؛ محتوای همه این URLها یکسان است:

• https://www.xyz.com/category/product-1/  
• https://www.xyz.com/product-1/    (بدون نمایش دسته‌بندی در URL)
• http://www.xyz.com/product-1/     (نسخه بدون گواهی SSL)
• http://xyz.com/product-1/      (نسخه بدون گواهی SSL و www)

اگر تگ کنونیکال برای یکی از آن‌ها (درست‌ترین و مرسوم‌ترین) در نظر گرفته نشود، موتور جستجو ممکن است هر چهار صفحه را ایندکس کند.

کدهای پاسخ (Response Codes)

وقتی روی یک سایت یا صفحه کلیک می‌کنید، مرورگر شما به سرور سایت درخواست ارسال می‌کند و سرور یک کد 3 رقمی با نام کد وضعیت (HTTP status code) بر می‌گرداند. موارد زیر مثال‌هایی از کد وضعیت صفحه هستند:

• کد 200: موفق (صفحه پیدا و بارگذاری شد)
• کد 301: ریدایرکت دائمی (انتقال محتوا یا URL به صفحه دیگر به صورت دائمی)
• کد 302: ریدایرکت موقت (برای تغییرات و تعمیرات موقت سایت)
• کد 404: صفحه یافت نشد (این کد باید برطرف شود؛ مثلا به 301 یا 200 تغییر کند)

داشتن ریدایرکت لزوما برای سئو بد نیست اما ریدایرکت‌های زیاد و غیرضروری ممکن است سرعت سایت را کاهش دهد. همچنین مواجه شدن مکرر با صفحه 404 برای کاربر تجربه بدی خواهد بود.

سرعت سایت (Site Speed)

بهینه‌سازی سرعت سایت یکی از مواردی در سئو تکنیکال است که می‌تواند به صورت مستقیم روی کسب رتبه صفحات شما تاثیر بگذارد. تاثیر آن قابل توجه است اما به این معنی نیست که تنها با رعایت سرعت بهینه سایت می‌توان جایگاه‌های اول در نتایج جستجوها را فتح کرد!

از آن طرف اگر سرعت سایت پایین باشد، کاربر احساس ناراحتی کرده و به زودی صفحه سایت شما را ترک می‌کند و به سراغ رقبایتان می‌رود.

عواملی که سرعت سایت را کاهش می‌دهند، چه هستند؟

• حجم بیش از حد استاندارد تصاویر و سایر عناصر رسانه مانند ویدیو
• ابعاد بزرگتر یا نامتناسب با استاندارد ساختار سایت
• پلاگین‌های سنگین
• وجود کدهای غیرقابل استفاده و اضافه در بک اند سایت

برای بررسی عملکرد و سرعت سایت می‌توانید از ابزار Pagespeed Insight که برای شرکت گوگل است استفاده کنید. برای این منظور پارامترها و شاخص‌هایی تعیین شده است؛ از جمله LCP، FCP، TTFB و CLS.

• LCP یا Largest Contentful Paint: مدت زمان بارگذاری بزرگترین عنصر قابل مشاهده (تصویر یا بلوک متن)
• FCP یا First Contentful Paint: اولین عنصر یا محتوای قابل مشاهده
• CLS یا Cumulative Layout Shift: میزان جابه‌جایی ناگهانی عناصر بصری هنگام بارگذاری
• TTFB یا Time to First Byte: مدت زمان لازم از لحظه ارسال درخواست به سرور تا دریافت اولین پاسخ از سرور

با بهینه‌سازی این پارامترها می‌توانید سرعت سایت خود را افزایش داده و در نهایت عملکرد آن را بهبود دهید.

متادیتا (Metadata)

با وجود پیشرفت هوش مصنوعی در جستجو، همچنان میزان زیادی از ترافیک سایت‌ها مربوط به سرپ و نتایج جستجو است. متادیتا یعنی Meta Title (عنوان سئو) و Meta Description (توضیحات متا) مانند ویترین برای سایت عمل می‌کنند.

رعایت حدود بهینه کاراکتر در عنوان سئو و توضیحات متا ضروری است. در کنار آن گنجاندن کلمه کلیدی در متادیتا کمک می‌کند تا موتور جستجو تطابق صفحه با کوئری (Search Query) را راحت‌تر درک کند. همچنین عنوان و توضیحات جذاب در نتایج سرپ برای جذب کاربر و کلیک روی صفحه شما موثر است.

ساختار صفحه (Page Structure)

وقتی از ساختار صفحه صحبت می‌کنیم، معمولا به هدینگ‌ها و بدنه متن محتوا اشاره می‌کنیم. زمانی که کاربر وارد صفحه سایت می‌شود، احتمالا قبل از شروع به خواندن دقیق، صفحه را به صورت کلی مرور می‌کنند تا محتوا و موضوعاتی که در صفحه به آن‌ها پرداخته شده را دریافت کنند.

اینجا هدینگ‌ها نقش اساسی را برای هدایت و درک بهتر کاربر ایفا می‌کنند، طبیعتا به خاطر اندازه بزرگ‌تر از بدنه متن و نشان دادن عنوان هر بخش.

در کل یک صفحه یک هدینگ H1 دارد که منحصر به فرد است و معمولا کلمه کلیدی اصلی را دربر دارد. هدینگ‌های H2 پایین‌تر از H1 و متن مقدمه قرار دارند (در واقع در ادامه محتوا هستند). از طرف دیگر اگر نیاز دارید تا محتواهایتان را در هر هدینگ H2 خرد کنید، باید از هدینگ‌های H3 استفاده کنید؛ البته استفاده بیش از حد از H3 نیز توصیه نمی‌شود؛ چون ساختار صفحه را برای کراولرها پیجیده‌تر می‌کند.

کدهای نشانه‌گذاری اسکیما (Schema Markup)

اسکیما یک تگ است که می‌تواند به کد html صفحه اضافه شود. به موتور جستجو کمک می‌کند تا محتوای صفحه را بهتر درک کند. در نتیجه با استفاده از این کدها می‌توانید در نتایج جستجو رتبه بهتری کسب کنید.

انواع مختلفی از کدهای اسکیما هستند؛ از جمله FAQ، Review/Rating، دستور آشپزی (Recipes) و … . به طور کلی هرچه صفحه شما در نتایج جستجو فضای بیشتری را با داشتن اسکیماها پوشش دهد، بیشتر احتمال دارد که کاربران روی صفحه شما کلیک کنند (افزایش نرخ کلیک).

خلاصه‌ای از فرایند بهینه‌سازی فنی و سئو تکنیکال

در این بخش به صورت مختصر توضیح می‌دهیم که برای سئو تکنیکال از کجا شروع کنید و چه مراحلی را طی کنید.

در ابتدا روی معماری سایت و ساختار URL سایت کار کنید. یعنی وقتی سلسله مراتب و جایگاه صفحات خود را مشخص کردید، آدرس URL را بر اساس آن بهینه کنید.

ساخت نقشه سایت (Sitemap) و فایل Robots.txt و بارگذاری آن‌ها از جمله دیگر کارهایی است که اولویت بیشتری دارد. بررسی و تمدید گواهی SSL و پیاده‌سازی HTTPS نیز باید انجام شود.

سپس به سراغ بررسی کدهای وضعیت صفحات بروید و صفحاتی که 404 هستند را اصلاح یا حذف کرده و از داشتن ریدایرکت‌های بی‌دلیل و اضافی جلوگیری کنید.

مراحل بعدی نیز عبارتند از: بهینه‌سازی سرعت و عملکرد سایت، بررسی ریسپانسیو بودن یا سازگار بودن سایت در نسخه موبایل، حذف یا اصلاح لینک‌های شکسته، در صورت امکان اضافه کردن کدهای اسکیما به صفحات سایت و …

سئو تکنیکال و هوش مصنوعی

با پیشرفت موتورهای جستجو هوش مصنوعی، بسیاری از کاربران به استفاده از هوش مصنوعی برای جستجو و پاسخ به سوالات خود تمایل نشان داده‌اند. کلیک روی سایت‌ها از طریق سرپ میزانی کاهش داشته است. در این شرایط سئو تکنیکال برای درک بهتر موتورهای جستجو هوش مصنوعی اهمیت بیشتری نسبت به قبل دارد.

تا کنون تجربه ثابت کرده است سرعت، ساختار سایت، استفاده بهینه از کدهای اسکیما و محتوای قابل فهم برای موتورهای جستجو هوش مصنوعی ضروری است.

سخن پایانی

سئو فنی به درک بهتر و دسترسی آسان‌تر موتورهای جستجو به محتوای ارزشمند شما کمک می‌کند. بهتر است بررسی استانداردهای سئو تکنیکال و بهینه‌سازی مداوم زیرساخت فنی سایت، سرعت و داده‌های ساختاریافته را به عنوان بخشی از استراتژی سئو در نظر داشته باشید.

سوالات متداول در مورد سئو تکنیکال

سئو تکنیکال چه تفاوتی با سئو داخلی دارد؟
سئو تکنیکال شامل بهینه‌سازی ساختار و زیرساخت فنی مانند سرعت، معماری، سازگاری با نسخه موبایل، ساخت نقشه سایت و … است. در حالی که سئو داخلی بیشتر روی محتوای صفحات، کلیدواژه‌ها و تجربه کاربری تمرکز دارد. البته این بخش از سئو با هم همپوشانی نیز دارند. مثل بهینه‌سازی تصاویر و نوشتن متا دیتا.

چه ابزارهایی برای بررسی سئو تکنیکال وجود دارد؟
برخی از ابزارهای کاربردی برای سئو تکنیکال عبارتند از: گوگل سرچ کنسول (Google Search Console)، اسکریمینگ فراگ (Screaming Frog)، پیج اسپید اینستایت (Pagespeed Insight) و SEMRush Site Audit